Czy Wigilia 2026 jest dniem wolnym od pracy? Kto ma wolne 24 grudnia, a kto pracuje

Tak. Wigilia Bożego Narodzenia jest dniem ustawowo wolnym od pracy od 1 lutego 2025 r. W 2026 roku wypada w czwartek 24 grudnia, więc osoby pracujące od poniedziałku do piątku będą miały cztery wolne dni z rzędu: od czwartku 24 do niedzieli 27 grudnia. W Wigilię mogą pracować tylko pracownicy objęci wyjątkami z Kodeksu pracy i z ustawy o ograniczeniu handlu, a za pracę w tym dniu co do zasady przysługuje im inny dzień wolny.

Wigilię dopisała do listy dni wolnych od pracy ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965), ogłoszona 30 grudnia 2024 r. Obecnie 24 grudnia figuruje w art. 1 pkt 1 lit. ka ustawy o dniach wolnych od pracy, obok 25 i 26 grudnia. Sylwestra na tej liście nie ma: 31 grudnia 2026 to zwykły czwartek roboczy.

Kto ma wolne w Wigilię?

Dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy (art. 151⁹ § 1 Kodeksu pracy). Wigilia ma więc dla pracowników ten sam status co Boże Narodzenie: co do zasady się w nią nie pracuje i nie trzeba brać na nią urlopu, bo urlopu udziela się tylko na dni, które są dla pracownika dniami pracy (art. 154² § 1).

W 2026 roku Wigilia wypada w czwartek, więc, jak każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2).

Te zasady dotyczą pracowników. Zleceniobiorców kodeksowe przepisy o czasie pracy nie obejmują, więc o ich pracy 24 grudnia decyduje umowa. Wyjątkiem jest handel: zakaz z ustawy o ograniczeniu handlu obejmuje także osoby pracujące w placówce handlowej na umowach prawa cywilnego (art. 3 pkt 5 i art. 5).

Kto może pracować 24 grudnia?

Kodeks pracy dopuszcza pracę w niedziele i święta, a więc także w Wigilię, tylko w przypadkach wymienionych w art. 151¹⁰. Są to:

• • akcje ratownicze oraz usuwanie awarii (pkt 1),
• • ruch ciągły i praca zmianowa (pkt 2 i 3),
• • niezbędne remonty (pkt 4),
• • transport i komunikacja (pkt 5),
• • zakładowe straże pożarne i służby ratownicze, pilnowanie mienia i ochrona osób (pkt 6 i 7),
• • rolnictwo i hodowla (pkt 8),
• • prace konieczne ze względu na użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, m.in. w gastronomii, hotelach, szpitalach, placówkach pomocy społecznej z całodobową opieką, kulturze i turystyce (pkt 9),
• • system pracy weekendowej, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta (pkt 10),
• • usługi świadczone na odległość dla odbiorców za granicą, u których ten dzień jest dniem pracy (pkt 11).

W handlu obowiązują osobne zasady, bo art. 151^9b Kodeksu pracy odsyła do ustawy o ograniczeniu handlu. Wigilia jest świętem, więc w placówkach handlowych obowiązuje zakaz handlu i powierzania pracy w handlu z art. 5 tej ustawy. Pracownicy mogą pracować tylko tam, gdzie zakaz nie obowiązuje, czyli w placówkach z art. 6 ust. 1, m.in. na stacjach paliw (pkt 1), w aptekach (pkt 3), w piekarniach i cukierniach (pkt 28) oraz w lokalach gastronomicznych (pkt 29).

Osobny przypadek to sklepy, w których handel prowadzi osobiście przedsiębiorca będący osobą fizyczną, we własnym imieniu i na własny rachunek (art. 6 ust. 1 pkt 27). Taki sklep może być otwarty w Wigilię, ale za ladą stoi sam właściciel, ewentualnie z nieodpłatną pomocą najbliższej rodziny wymienionej w art. 6 ust. 4, na przykład małżonka, dzieci czy rodziców. Pomagający w ten sposób członkowie rodziny nie mogą być u niego pracownikami ani zatrudnionymi (art. 6 ust. 5). Wyjątki są takie same jak w niedziele niehandlowe, o czym piszemy w artykule kto może pracować w niedzielę niehandlową.

Za powierzenie pracownikowi lub zatrudnionemu pracy w handlu wbrew zakazowi grozi grzywna od 1000 do 100 000 zł (art. 10 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu). Polecenie pracy w Wigilię poza przypadkami z art. 151¹⁰ narusza z kolei przepisy o czasie pracy, za co Kodeks pracy przewiduje grzywnę od 2000 do 60 000 zł (art. 281 § 1 pkt 5, w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2026 r.).

Co przysługuje za pracę w Wigilię?

Pracownikowi, który pracuje w święto w przypadkach z art. 151¹⁰ pkt 1-9 i 11 albo na podstawie wyjątków z ustawy o ograniczeniu handlu, pracodawca musi zapewnić inny dzień wolny od pracy w ciągu okresu rozliczeniowego (art. 151¹¹ § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Jeśli w tym terminie nie da się udzielić dnia wolnego, pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto (art. 151¹¹ § 3 w związku z art. 151¹ § 1 pkt 1).

Okres rozliczeniowy wynosi co do zasady najwyżej 4 miesiące, a gdy uzasadniają to przyczyny obiektywne, techniczne lub organizacyjne, może zostać wydłużony do 12 miesięcy (art. 129 § 1 i 2). Dzień wolny za Wigilię może więc przypaść jeszcze w grudniu, ale też później, jeśli okres rozliczeniowy obejmuje kolejne miesiące.

Za pracę w święto uważa się pracę od godziny 6:00 w tym dniu do 6:00 następnego dnia, chyba że pracodawca ustalił inną godzinę (art. 151⁹ § 2).

Zasada dnia wolnego nie obejmuje pracowników w systemie pracy weekendowej (art. 151¹⁰ pkt 10), bo tego przypadku nie wymienia art. 151¹¹ § 1. Rekompensatę za pracę w niedzielę, z innym terminem dnia wolnego, opisujemy w artykule praca w niedzielę handlową: wynagrodzenie i dodatek 100%.

26 grudnia w sobotę: dodatkowy dzień wolny

Drugi dzień Bożego Narodzenia wypada w 2026 roku w sobotę. Pracownik, dla którego sobota i tak jest dniem wolnym, nie traci przez to wolnego dnia. Każde święto przypadające w okresie rozliczeniowym w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 Kodeksu pracy), także święto w sobotę. Za 26 grudnia przysługuje więc inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym. Serwis Zielona Linia wymienia 26 grudnia 2026 wśród świąt, za które przysługuje dodatkowy dzień wolny, i dodaje, że ta sama zasada obowiązuje, gdy święto wypada w inny dzień wolny wynikający z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Termin tego dnia wyznacza pracodawca, na przykład w rozkładzie czasu pracy. Przepisy nie wskazują konkretnej daty. Wynika z nich tylko tyle, że dzień wolny musi przypaść w okresie rozliczeniowym, w którym wypada 26 grudnia. Przy miesięcznym okresie rozliczeniowym będzie to więc dzień w grudniu 2026. Jeśli pracodawca sporządza rozkład czasu pracy, przekazuje go pracownikowi co najmniej tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, którego rozkład dotyczy (art. 129 § 3).

Jak zaplanować urlop na święta 2026

Od czwartku 24 do niedzieli 27 grudnia osoby pracujące od poniedziałku do piątku mają wolne bez brania urlopu. Między świętami a Nowym Rokiem zostają cztery dni robocze, od poniedziałku 28 do czwartku 31 grudnia. Nowy Rok wypada w piątek 1 stycznia 2027, a po nim jest weekend.

• • 4 dni urlopu (28-31 grudnia) dają 11 dni wolnych z rzędu: od 24 grudnia 2026 do 3 stycznia 2027.
• • 3 dni urlopu wystarczą, jeśli pracodawca wyznaczy jeden z dni 28-31 grudnia jako dzień wolny za sobotę 26 grudnia.
• • 8 dni urlopu (28-31 grudnia oraz 4, 5, 7 i 8 stycznia) dają 18 dni wolnych, do niedzieli 10 stycznia 2027, bo w środę 6 stycznia wypada Święto Trzech Króli.

Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, który ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Jeśli w firmie nie ma planu urlopów, termin urlopu pracodawca ustala po porozumieniu z pracownikiem (art. 163 § 1 i § 1¹). Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że przy braku planu samo złożenie wniosku nie usprawiedliwia nieobecności, bo potrzebna jest zgoda pracodawcy. Wniosek na koniec grudnia lepiej więc złożyć z wyprzedzeniem.

Sylwester jest zwykłym dniem pracy i handlu. Czy sklepy będą otwarte 31 grudnia i 1 stycznia, sprawdzisz w artykule czy w Sylwestra i Nowy Rok sklepy są otwarte.

Wigilia a zakupy

Wigilia jest świętem z zakazem handlu, więc supermarkety, dyskonty i galerie będą 24 grudnia zamknięte. Ostatni dzień normalnych zakupów przed świętami to środa 23 grudnia. Które sklepy mogą być otwarte i jak zaplanować zakupy, wyjaśniamy w artykule Wigilia 2026: czy sklepy będą otwarte 24 grudnia.

Opisujemy tu ogólne zasady. O Twoim grafiku i terminie dnia wolnego decyduje pracodawca w granicach prawa, więc w konkretnej sprawie zapytaj dział kadr albo zwróć się do Państwowej Inspekcji Pracy.

Źródła

• • Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1965) - ISAP
• • Ustawa o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296) - ELI
• • Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245) - ELI
• • Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (t.j. Dz.U. 2025 poz. 301) - ISAP
• • Państwowa Inspekcja Pracy - Wigilia Bożego Narodzenia dniem wolnym od pracy. Przepisy właśnie weszły w życie
• • Państwowa Inspekcja Pracy - Jak prawidłowo ułożyć plany urlopowe na 2026 rok
• • Zielona Linia - Wigilia Bożego Narodzenia dniem wolnym od pracy! Czy dla wszystkich?
• • Zielona Linia - Święta wolne od pracy w 2026 roku