32 wyjątki od zakazu handlu w niedziele - pełna lista 2026

Wyjątki od zakazu handlu - art. 6 ustawy

Art. 6 ust. 1 ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta wymienia dokładnie 32 punkty - rodzaje placówek i sytuacji, w których zakaz z art. 5 nie obowiązuje. Mimo kilku nowelizacji (m.in. uszczelnienia wyjątku pocztowego w 2022 r. i zmian w grudniowych niedzielach handlowych od 2025 r.) liczba wyjątków w 2026 roku to nadal 32. Stan prawny weryfikujemy według tekstu jednolitego ustawy (Dz.U. z 2025 r. poz. 301).

Placówki objęte wyjątkami mogą prowadzić handel w każdą niedzielę i święto - nie tylko w niedziele handlowe. Poniżej pełna lista z numerami punktów, a na końcu warunek 40% przychodu, zasady pomocy rodziny i kary za wyjście poza wyjątki.

Pkt 1-4: stacje paliw, kwiaciarnie, apteki i weterynaria

Pkt 1 - stacje paliw płynnych - wraz ze sklepami działającymi na ich terenie. To najpewniejsza opcja na podstawowe zakupy w każdą niedzielę.
Pkt 2 - kwiaciarnie - placówki, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami.
Pkt 3 - apteki i punkty apteczne - szczegóły i system dyżurów opisujemy w poradniku o aptekach otwartych w niedziele.
Pkt 4 - zakłady lecznicze dla zwierząt - lecznice i gabinety weterynaryjne.

Pkt 5-7: pamiątki, prasa i placówki pocztowe

Pkt 5 - pamiątki i dewocjonalia - placówki z przeważającym handlem pamiątkami lub dewocjonaliami.
Pkt 6 - prasa, bilety, tytoń, kupony - placówki, w których przeważa handel prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi oraz kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych (typowe kioski).
Pkt 7 - placówki pocztowe - tylko te, w których usługi pocztowe to przeważająca działalność (od 1 lutego 2022 r. min. 40% miesięcznego przychodu). Historię tej słynnej furtki opisujemy w artykule placówka pocztowa a zakaz handlu.

Pkt 8-12: infrastruktura krytyczna, hotele, kultura, festyny i szpitale

Pkt 8 - obiekty infrastruktury krytycznej - placówki handlowe w obiektach kluczowych dla bezpieczeństwa państwa.
Pkt 9 - zakłady hotelarskie - sklepiki i punkty sprzedaży w hotelach i pensjonatach.
Pkt 10 - kultura, sport, oświata, turystyka i wypoczynek - placówki handlowe w zakładach prowadzących taką działalność (muzea, kina, baseny, ośrodki wypoczynkowe).
Pkt 11 - festyny, jarmarki i imprezy okolicznościowe - stoiska organizowane wyłącznie na potrzeby takich wydarzeń, także w halach targowych.
Pkt 12 - placówki służby zdrowia - sklepiki w zakładach leczniczych dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych.

Pkt 13-17: dworce, ryby, lotniska, strefy wolnocłowe i transport

Pkt 13 - dworce oraz porty i przystanie - placówki na dworcach transportu zbiorowego, w portach i przystaniach morskich oraz śródlądowych, w zakresie związanym z bezpośrednią obsługą podróżnych.
Pkt 14 - sprzedaż ryb - w gospodarstwach rybackich, ze statku rybackiego oraz w placówkach zajmujących się wyłącznie odbiorem produktów rybnych.
Pkt 15 - porty lotnicze - sklepy na lotniskach.
Pkt 16 - strefy wolnocłowe.
Pkt 17 - środki transportu - handel w pociągach czy samolotach, na statkach, morskich statkach handlowych, statkach powietrznych i platformach wiertniczych.

Pkt 18-22: zakłady karne, wojsko, internet, automaty i handel rolniczy

Pkt 18 - jednostki penitencjarne - kantyny w zakładach karnych i aresztach.
Pkt 19 - jednostki wojskowe.
Pkt 20 - sklepy internetowe i platformy internetowe - e-commerce działa w każdą niedzielę bez ograniczeń, podobnie jak paczkomaty.
Pkt 21 - handel towarami z automatów - automaty vendingowe.
Pkt 22 - rolniczy handel detaliczny - sprzedaż własnych produktów przez rolników.

Pkt 23-26: hurtownie farmaceutyczne, maszyny rolnicze i cmentarze

Pkt 23 - hurtownie farmaceutyczne.
Pkt 24 - maszyny rolnicze (sezonowo) - od 1 czerwca do 30 września mogą działać placówki handlujące wyłącznie maszynami rolniczymi, częściami zamiennymi i materiałami eksploatacyjnymi do nich.
Pkt 25 - handel przy cmentarzach - kwiaty, wiązanki, wieńce i znicze.
Pkt 26 - zakłady pogrzebowe.

Pkt 27: sklep prowadzony osobiście przez właściciela

W praktyce najważniejszy wyjątek: handel jest dozwolony w placówkach, w których prowadzi go przedsiębiorca będący osobą fizyczną - wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek. To na tej podstawie w niedziele niehandlowe działają sklepy franczyzowe (np. Żabka) oraz tysiące sklepów osiedlowych.

Właścicielowi może przy tym nieodpłatnie pomagać najbliższa rodzina: małżonek, dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione, rodzice, macocha, ojczym, rodzeństwo, wnuki i dziadkowie (art. 6 ust. 4). Osoby te nie mogą być jednocześnie pracownikami ani zatrudnionymi w tej placówce (art. 6 ust. 5). O tym, kto jeszcze może stanąć za ladą, piszemy w artykule kto może pracować w niedzielę niehandlową.

Pkt 28-32: piekarnie, gastronomia i rynki hurtowe

Pkt 28 - piekarnie, cukiernie i lodziarnie - jeśli przeważa w nich handel wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi.
Pkt 29 - gastronomia - placówki, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna (restauracje, kawiarnie, bary).
Pkt 30 - rolno-spożywcze rynki hurtowe - prowadzone przez spółki prawa handlowego.
Pkt 31 - placówki podmiotów kupujących na rynkach hurtowych - w zakresie czynności związanych z handlem (np. zaopatrzenie sklepów w towar z rynku hurtowego).
Pkt 32 - skup produktów rolnych - placówki prowadzące wyłącznie skup zbóż, rzepaku, buraków cukrowych, owoców, warzyw, mleka surowego czy runa leśnego.

Warunek przeważającej działalności - próg 40%

Część wyjątków (kwiaciarnie, pamiątki, prasa, placówki pocztowe, piekarnie i gastronomia - pkt 2, 5-7, 28 i 29) działa tylko pod warunkiem przeważającej działalności. Zgodnie z art. 6 ust. 2 oznacza to działalność wskazaną jako przeważająca we wniosku o wpis do rejestru REGON, faktycznie wykonywaną w placówce i stanowiącą co najmniej 40% miesięcznego przychodu ze sprzedaży detalicznej.

Takie placówki muszą prowadzić ewidencję miesięcznego przychodu z podziałem na działalność objętą wyjątkiem i pozostałą (art. 6 ust. 3), a inspektor pracy ma prawo zażądać jej okazania podczas kontroli (art. 6 ust. 7). Kiosk, który głównie sprzedaje spożywkę, nie obroni się więc samym szyldem "prasa".

Kary za handel poza wyjątkami

Placówka, która otworzy się w niedzielę niehandlową bez podstawy w art. 6, ryzykuje grzywnę od 1000 do 100 000 zł. Karany jest także brak wymaganej ewidencji przychodu. Wszystkie sankcje - łącznie z mandatem do 5000 zł przy recydywie i odpowiedzialnością karną za uporczywe łamanie zakazu - opisujemy w artykule kary za złamanie zakazu handlu w niedziele.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wyjątków od zakazu handlu obowiązuje w 2026 roku?

Nadal 32. Nowelizacje ustawy zmieniały treść niektórych punktów (najmocniej pkt 7 o placówkach pocztowych) oraz kalendarz niedziel handlowych, ale liczba punktów w art. 6 ust. 1 pozostaje od 2018 roku bez zmian.

Czy galerie handlowe są wyjątkiem od zakazu?

Nie. Zakaz dotyczy konkretnych placówek handlowych, a nie budynków. W niedzielę niehandlową galeria może być otwarta, ale działają w niej tylko punkty objęte wyjątkami - np. gastronomia, kino czy apteka. Zwykłe sklepy pozostają zamknięte.

Czy zakupy przez internet w niedzielę są legalne?

Tak. Sklepy internetowe i platformy internetowe to wyjątek z pkt 20 - zamówienia można składać w każdą niedzielę, a paczkomaty działają całą dobę.

Podsumowanie

Dzięki 32 wyjątkom w każdą niedzielę - także niehandlową - otwarte są tysiące placówek: od stacji paliw i aptek po piekarnie i sklepy prowadzone przez właścicieli. Sprawdź kategorie otwartych miejsc, zestawienie sklepów otwartych w niedziele oraz kalendarz niedziel handlowych, by wiedzieć, kiedy handel jest dozwolony dla wszystkich.